भारतात प्लास्टिकच्या नोटा कधी येणार, याबाबत नागरिकांमध्ये अनेक दिवसांपासून उत्सुकता होती. आता RBI गव्हर्नर संजय मल्होत्रा यांनी 10 आणि 20 रुपयांच्या Polymer Notes संदर्भात महत्त्वाची माहिती दिली आहे. सध्या या नोटांच्या Field Trial ची प्रक्रिया सुरू असून, सर्व चाचण्या आणि सुरक्षा मंजुरी पूर्ण झाल्यानंतरच त्या चलनात आणल्या जाणार आहेत.
पुढील आर्थिक वर्षाच्या सुरुवातीचे लक्ष्य
MPC बैठकीनंतर माध्यमांशी बोलताना RBI गव्हर्नरांनी सांगितले की, Polymer Notes साठी आवश्यक साहित्य खरेदीची प्रक्रिया सुरू आहे. त्यानंतर विविध तांत्रिक चाचण्या आणि सुरक्षा मंजुरी घेतली जाईल.
सर्व प्रक्रिया नियोजनानुसार पूर्ण झाल्यास पुढील आर्थिक वर्षाच्या सुरुवातीला 10 आणि 20 रुपयांच्या प्लास्टिक नोटा चलनात आणण्याचे RBI चे लक्ष्य आहे.
प्लास्टिकच्या नोटा का आणल्या जात आहेत?
RBI च्या मते, 10 आणि 20 रुपयांच्या नोटांचा वापर सर्वाधिक होतो, त्यामुळे त्या लवकर खराब होतात. Polymer Notes अधिक टिकाऊ असल्याने त्यांचे आयुष्य कागदी नोटांपेक्षा जास्त असू शकते. अनेक देशांमध्ये अशा नोटांचा वापर गेली 30 वर्षांहून अधिक काळ यशस्वीपणे होत आहे.
नागरिकांनी काय लक्षात ठेवावे?
सध्या 10 आणि 20 रुपयांच्या विद्यमान कागदी नोटा पूर्णपणे वैध आहेत. Polymer Notes लगेच बाजारात येणार नाहीत. RBI कडून अंतिम मंजुरी आणि अधिकृत घोषणा झाल्यानंतरच त्या टप्प्याटप्प्याने चलनात आणल्या जातील.
हे देखील वाचा: पोस्ट ऑफिसची ‘Money Double’ योजना! ₹10 लाखांची गुंतवणूक होणार ₹20 लाख; जाणून घ्या किसान विकास पत्र (KVP) योजनेचे संपूर्ण गणित
निष्कर्ष
भारतात प्लास्टिकच्या ₹10 आणि ₹20 नोटा आणण्याची प्रक्रिया सुरू झाली असली, तरी त्या लगेच बाजारात उपलब्ध होणार नाहीत. RBI च्या नियोजनानुसार सर्व चाचण्या आणि सुरक्षा प्रक्रिया पूर्ण झाल्यानंतर पुढील आर्थिक वर्षाच्या सुरुवातीला त्या चलनात आणण्याचे लक्ष्य ठेवण्यात आले आहे.
