E20 पेट्रोलमधील इथेनॉल ब्लेंडिंगनंतर आता CNG क्षेत्रातही मोठा बदल होण्याची शक्यता आहे. केंद्र सरकारने कॉम्प्रेस्ड बायोगॅस (CBG) उत्पादनाला चालना देण्यासाठी गोवर्धन योजनेला मंजुरी दिली आहे. या माध्यमातून देशात बायो-CNGचे उत्पादन वाढवण्यावर भर दिला जाणार आहे.
केंद्रीय मंत्रिमंडळाने 23,731 कोटी रुपयांच्या गोवर्धन योजनेला मंजुरी दिल्याची माहिती समोर आली आहे. या योजनेचा मुख्य उद्देश देशातील सेंद्रिय कचरा आणि जैविक संसाधनांचा वापर करून कॉम्प्रेस्ड बायोगॅसचे उत्पादन वाढवणे हा आहे.
CNG मध्ये बायोगॅस ब्लेंडिंग का?
पेट्रोलमध्ये इथेनॉलचे मिश्रण वाढवल्यानंतर आता सरकार पर्यायी इंधनाच्या दिशेने आणखी एक पाऊल टाकत आहे.
कॉम्प्रेस्ड बायोगॅस हा शेतीतील कचरा, जनावरांचे शेण, अन्नकचरा आणि इतर जैविक पदार्थांपासून तयार केला जाऊ शकतो. त्यामुळे कचऱ्याचे व्यवस्थापन करण्यासोबतच देशाच्या इंधन गरजा पूर्ण करण्यासाठी स्थानिक संसाधनांचा वापर करण्याचा प्रयत्न केला जाणार आहे.
10 वर्षांचा मोठा प्लॅन
सरकारच्या या उपक्रमाचा कालावधी 2026-27 ते 2035-36 असा ठेवण्यात आला आहे.
या दहा वर्षांच्या कालावधीत देशातील CBG आणि बायो-CNG उत्पादन मोठ्या प्रमाणात वाढवण्याचे उद्दिष्ट आहे.
यामुळे भविष्यात नैसर्गिक वायूवरील अवलंबित्व कमी करण्यास आणि देशातील उपलब्ध जैविक कचऱ्याचा अधिक प्रभावी वापर करण्यास मदत होऊ शकते.
शेतकऱ्यांसाठीही महत्त्वाचे
बायोगॅस उत्पादनासाठी शेतीतील अवशेष, जनावरांचे शेण आणि इतर जैविक कचऱ्याचा वापर केला जात असल्याने ग्रामीण अर्थव्यवस्थेलाही याचा फायदा होण्याची शक्यता आहे.
शेतीतील कचऱ्याचे योग्य व्यवस्थापन झाल्यास त्यातून ऊर्जा निर्माण करण्याचा मार्ग उपलब्ध होऊ शकतो. त्यामुळे कचरा → बायोगॅस → इंधन अशी साखळी विकसित करण्यावर सरकारचा भर आहे.
E20 नंतर CNG मध्येही बदल
देशात पेट्रोलमध्ये इथेनॉल मिश्रण वाढवण्यावर गेल्या काही वर्षांपासून भर दिला जात आहे. आता CNG क्षेत्रात CBGचा वापर वाढवण्याचा प्रयत्न सुरू झाल्याने पर्यायी आणि स्वदेशी इंधनाच्या वापराला आणखी चालना मिळू शकते.
मात्र CNG वाहनांमध्ये नेमके किती प्रमाणात CBG मिसळले जाईल, त्याची अंमलबजावणी कशी होईल आणि ग्राहकांवर त्याचा थेट परिणाम काय होईल, याबाबतची अंतिम माहिती संबंधित अधिकृत मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार स्पष्ट होईल.
थोडक्यात
- गोवर्धन योजनेला मंजुरी
- योजनेचा खर्च: ₹23,731 कोटी
- कालावधी: 2026-27 ते 2035-36
- मुख्य उद्देश: कॉम्प्रेस्ड बायोगॅस उत्पादन वाढवणे
- बायो-CNGच्या वापराला चालना देण्याचा प्रयत्न
- शेती आणि जैविक कचऱ्यापासून ऊर्जा निर्मितीवर भर
- देशातील पर्यायी इंधनाचा वापर वाढवण्याचे लक्ष्य
E20 पेट्रोलनंतर आता CNG क्षेत्रातही जैविक इंधनाचा वापर वाढवण्याच्या दिशेने सरकारने मोठे पाऊल टाकले आहे. पुढील दहा वर्षांत या योजनेमुळे देशातील CBG आणि बायो-CNG क्षेत्रात मोठा विस्तार होण्याची शक्यता आहे.
