FD vs Post Office Schemes 2026: सुरक्षिततेत कोण जास्त फायदेशीर?
आज गुंतवणूक करताना सर्वात जास्त विचारला जाणारा प्रश्न एकच आहे —
“पैसे सुरक्षित कुठे राहतील?”
शेअर मार्केट चढ-उतार करतं,
म्युच्युअल फंड वेळ घेतो,
आणि अशा वेळी दोन पर्याय नेहमी समोर येतात —
👉 Fixed Deposit (FD)
👉 Post Office Schemes
पण सुरक्षिततेच्या दृष्टीने FD vs Post Office Schemes मध्ये
खरंच कोण जास्त फायदेशीर आहे?
हा लेख कोणाचं प्रमोशन नाही,
तर सोप्या शब्दांत तुलना आणि गणित आहे.
“सुरक्षितता” म्हणजे काय?
सुरक्षितता म्हणजे फक्त पैसे बुडणार नाहीत इतकंच नाही.
लोक सुरक्षिततेत हे शोधतात —
भांडवल सुरक्षित राहणं
सरकार/बँकेचा विश्वास
ठरलेला परतावा
गरज पडल्यास पैसे काढता येणं
याच चार मुद्द्यांवर FD आणि Post Office Schemes पाहूया.
Fixed Deposit (FD) म्हणजे काय?
FD म्हणजे बँकेत ठराविक कालावधीसाठी ठेवलेली रक्कम
ज्यावर ठरलेला व्याजदर मिळतो.
उदाहरणार्थ —
- State Bank of India, private banks, cooperative banks
- कालावधी: 6 महिने ते 10 वर्षे
- व्याज: सध्या ~7% ते 8.25% (Senior Citizens साठी जास्त)
FD ची ओळख —
“Simple, flexible आणि liquid option.”
Post Office Schemes म्हणजे काय?
Post Office Schemes म्हणजे
सरकार चालवत असलेल्या बचत योजना.
लोकप्रिय योजना —
- Post Office Time Deposit (TD)
- Monthly Income Scheme (MIS)
- Senior Citizen Savings Scheme (SCSS)
- Kisan Vikas Patra (KVP)
Post Office ची ओळख —
“Government backed, long-term safety.”
Practical Calculation: FD vs Post Office (₹5 लाख उदाहरण)
Option 1: Bank FD (8% – Senior Citizen)
- गुंतवणूक: ₹5,00,000
- व्याजदर: 8%
- कालावधी: 1 वर्ष
👉 1 वर्षानंतर रक्कम ≈ ₹5,40,000
👉 व्याज ≈ ₹40,000
👉 Monthly income (optional) ≈ ₹3,300
Option 2: Post Office Time Deposit (5 Years @ ~7.5%)
- गुंतवणूक: ₹5,00,000
- व्याजदर: 7.5%
- कालावधी: 5 वर्षे
👉 5 वर्षानंतर अंदाजे रक्कम ≈ ₹7.20 – ₹7.25 लाख
👉 Liquidity कमी (मधल्या काळात काढणं अवघड)
FD vs Post Office Schemes – थेट तुलना
🔹 FD चे फायदे
- बँकेत सहज उपलब्ध
- Short-term साठी योग्य
- Premature withdrawal सोपं
- FD laddering शक्य
🔹 FD ची मर्यादा
- Government guarantee नाही (मर्यादित insurance)
- दर वेळोवेळी बदलतात
🔹 Post Office Schemes चे फायदे
- Long-term stability
- पूर्णपणे Government backed
- ग्रामीण भागात सहज उपलब्ध
- काही योजनांमध्ये fixed monthly income
🔹 Post Office Schemes ची मर्यादा
- Liquidity कमी
- Flexibility कमी
- Online सुविधा मर्यादित
“माझ्यासाठी कोण योग्य?” – FD vs Post office?
हा प्रश्न चुकीचा आहे.
योग्य प्रश्न असा आहे —
“माझा उद्देश काय आहे?”
- Short-term + flexibility हवी → FD
- Long-term + government safety हवी → Post Office
- Monthly income हवी → FD + MIS combo
- सगळा पैसा सुरक्षित ठेवायचा → दोन्हींचा mix
“सुरक्षित गुंतवणूक म्हणजे जिथे परतावा कमी,
पण झोप शांत असते.”
FD + Post Office Mix
सगळे पैसे एकाच ठिकाणी ठेवणं
हा सगळ्यात मोठा धोका आहे.
Better approach —
- 50% FD (liquidity साठी)
- 50% Post Office (stability साठी)
यामुळे —
- पैसा सुरक्षित
- गरजेवेळी उपलब्ध
- जोखीम कमी
गुंतवणूक करण्याआधी
तुमचा monthly burden आणि EMI समजून घेणं गरजेचं आहे.
👉 तुमची EMI किती परवडते? – EMI Calculator वापरून इथे तपासा
थोडक्यात प्रश्न – FAQ
FD जास्त सुरक्षित की Post Office?
दोन्ही सुरक्षित आहेत.
FD बँक-आधारित आहे,
Post Office government-backed आहे.
उद्देशावर अवलंबून निवड करावी.
सगळे पैसे FD मध्ये ठेवणं योग्य आहे का?
नाही.
Diversification महत्त्वाचं आहे.
FD + Post Office mix जास्त सुरक्षित ठरतो.
Senior Citizens साठी कोण चांगलं?
Senior Citizens साठी
FD (higher interest) +
Post Office SCSS
हा combo जास्त फायदेशीर ठरतो.
FD vs Post Office Schemes
हा “कोण जिंकतो” असा प्रश्न नाही.
हा प्रश्न आहे —
👉 कधी पैसा लागेल
👉 किती सुरक्षितता हवी
👉 किती flexibility पाहिजे
योग्य उत्तर बहुतेक वेळा असतं —
दोन्हींचा समतोल वापर.
जर हा लेख उपयुक्त वाटला असेल,
तर comment करा आणि share करा —
कारण सुरक्षित गुंतवणूक ही चर्चा होण्यासारखीच असते.
Kuldip Deshmukh
मी Marathi मध्ये पैसे, planning, सरकारी योजना, शेती आणि middle-class आयुष्याशी संबंधित विषय सोप्या भाषेत मांडतो. confusion नाही, panic नाही — फक्त clarity.